KATA

Wat is kata?

Kata betekent letterlijk vorm. In het karate bestaat een kata uit een reeks afweer-, stoot-, slag- en schoptechnieken die op een logische manier zijn gecombineerd tot een gevecht tegen denkbeeldige tegenstanders. Ook kata is een wezenlijk onderdeel van het karate, net als kihon en kumite. Kata-training is bedoeld om technieken correct te leren uitvoeren en daarnaast zanshin (gevechtsalertheid) te oefenen.

Gewoonlijk wordt een kata zonder aanvallers uitgevoerd, voor de duidelijkheid kan het nuttig zijn om een kata met partners (aanvallers) uit te voeren. Daarnaast kan kata ook als wedstrijdvorm worden gedemonstreerd individueel of als team.

De zes principes van kata

Bij het oefenen van kata dient aandacht te worden besteed aan elk van de volgende zes elementen:

Ikita kata; een kata moet “leven” met andere woorden, de karateka moet verdedigingen en tegenaavallen dus uitvoeren alsof hij vecht tegen echte tegenstanders. Het moet duidelijk zijn waar de technieken voor dienen, dan krijgt de kata gevechtswaarde. Anders is kata slechts een dans, mooi om naar te kijken, maar de inhoud wordt niet gekend.

Inen; er moet sprake zijn van “spirit”. Energie, kracht en geest worden gebundeld in één punt en één kort moment. We spreken dan van “kime” of focus. De karateka mag er geen gewoonte van maken technieken aan te leren zonder inzet, deze inzet zal dan ook ontbreken bij een reactie in een echt gevecht.

Chikara no kyo jaku; er moet variatie zijn in het gebruik van kracht. Sommige technieken worden met kracht en andere met een meegaande of vloeiende beweging uitgevoerd. Bij de uitvoering van technieken is de juiste afwisseling van spanning-ontspanning, hard-zacht essentieel.

Waza no kankyu; de timing van snel en langzaam. Er moet afwisseling zijn in snelheid. Er moet verschil zijn tussen momenten van actie en momenten van rust. Op die manier ontstaat het ritme en het karakter van de katea en het gevoel van een gevecht. Een kata wordt dus nooit in één constant tempo uitgevoerd.

Ki soko no don to; het ritme van de ademhaling moet aangepast zijn aan de bewegingen van de kata. Bijvoorbeeld uitademen bij het maken van een aanval en inademen op een rustpunt.

Baransu; balans is in elke oefening belangrijk. Om een techniek effectief te maken moet deze uitgevoerd worden vanuit de juiste lichamelijke balans. Het lichaam staat het ene moment als het ware aan de grond geworteld, is dan weer snel in beweging. Daarbij dient het continue in balans te zijn. Sommige technieken uit kata hebben voornamelijk het ontwikkelen van balans ten doel.

Wado-ryu kata

Wado-ryu karate omvat in totaal 15 kata. Iedere kata heeft eigen kenmerken en benadrukt een ander aspect van de technieken en de toepassingen.

Ohtsuka sensei onderwees oorspronkelijk slecht negen kata; de vijf Pinan kata, Naihanchi, Kushanku, Seishan en Chinto. Later werden ook de kata Bassai, Wanshu, Niseishi, Jion, Rohai en Jitte sporadisch onderwezen.

Basis kata                                                                Kata voor gevorderden

pinan nidan                                                                kushanku

pinan shodan                                                             naihanchi

pinan sandan                                                            seishan

pinan yondan                                                             chinto

pinan godan                                                               bassai

                                                                                  rohai

                                                                                  niseishi

                                                                                  wanshu

                                                                                  jitte

                                                                                  jion